Afstudeerders 2020 | Ahmed en Munir: Online challenges

Thema’s van Emancipator hebben ons altijd gecharmeerd. Zo houden zij zich bezig met thema’s als genderongelijkheid, arbeid en zorg, geweld en veiligheid, seksualiteit of seksuele diversiteit. Hun kracht zit hem in het bespreekbaar maken van deze thema’s om zo bewustzijn te creëren over de effecten daarvan en leggen ze uit wat mannen te winnen hebben bij o.a. gendergelijkheid.

Vanaf januari 2020 zijn wij gestart met onze afstudeeropdracht aan de opleiding Culturele Maatschappelijke Vorming (CMV) op de Hogeschool van Amsterdam.
Tijdens onze afstudeeropdracht zijn wij gestart met een actie-onderzoek Dit resulteer tot een beroepsproduct. Mannelijkheid verschilt per cultuur en verwijst naar een aantal eigenschappen, rollen en bepaalde houding dat geassocieerd worden met mannen. Hier verschilt het nogal per cultuur. Wat men in de ene cultuur erg mannelijk kan vinden, kan de ander cultuur als onmannelijk worden ervaren. De verschillen hierin gaan gepaard met stempels. Heb je net andere houding dat jou niet mannelijk genoeg maakt? word je bestempeld als ‘’mietje’’ of andere benamingen.
Dit geeft spanningen en conflicten in de samenleving. Deze spanningen hebben wij ook ervaren. Mede door deze ervaringen hebben wij samen besloten om deels van dit probleem aan te pakken. Desondanks de vele verschillen willen wij als CMV’ers deze norm dat nergens gebaseerd is ruimer te trekken. De reden is dat binnen Amsterdam komen verschillende groepen met een diversiteit aan achtergrond. Veel mannen komen uit landen die niet gewend zijn om over deze thema’s te praten. Vandaar dat wij de noodzaak zien om de mannen te informeren en in gesprek/dialoog te gaan om te zoeken naar acceptatie. Hierdoor kunnen veel mannen zich comfortabeler voelen.
Tijdens de IMAGINE-workshops worden verschillende thema’s behandeld zoals: sekse en gender, vooroordelen en stereotypen, grenzen herkennen en relaties, groepsdruk en (seksueel) geweld. De IMAGINE-workshop draagt voornamelijk bij aan de bewustwording van jongeren rond thema’s als mannelijkheid en vrouwelijkheid, relaties en seksualiteit, grenzen en (seksuele) grensoverschrijding, en het voorkomen van geweld. De workshop is op maat en richt zich op het betrekken van jongens en (jonge) mannen, om de kans op seksuele intimidatie en seksueel geweld tegen meisjes en vrouwen te verkleinen.

Sinds de Tweede Wereldoorlog heeft Nederland niet zulke onzekere tijden gekend als anno 2020. Vanwege het COVID-19 virus zijn wij genoodzaakt om de richtlijnen van het RIVM aan te houden. Helaas zijn hierdoor de geplande IMAGINE-workshops komen te vervallen. Deze onzekere tijden vragen om creatieve oplossingen. Dit was een moment voor iedereen om out of the box te denken. Wij als CMV’ers hebben geen moment getwijfeld om ons hierbij neer te leggen. Een CMV’er kenmerkt zich als een persoon die innovatief is en op zoek gaat naar oplossingen. Zo hebben wij om ons eindproduct met zijn allen bekommerd met de aanwezigheid van de ZOOM-emancipator. Dit ging niet fysiek helaas maar gelukkig bestaat er binnenkort zelfs 5G internet waardoor onze brainstormsessies virtueel plaats hebben gevonden via het programma ZOOM. Zo zijn wij gekomen tot het volgend idee: de educatieve online challenges.

De zoektocht ging uit naar een manier om alsnog in contact te blijven met onze doelgroep, een manier om de aansluiting bij de jongeren te vinden. Het is niet de bedoeling om continu het wiel opnieuw proberen uit te vinden. Een bestaand sterk idee met een creatief jasje die wij bedacht hebben was onze focus. Zo zetten wij uiteen wat de huidige trends zijn van Sociaal Media Influenceren tijdens deze COVID-19 periode. Wat jongeren aantrekt is het meedoen aan challenges online. Dit is een trend waarbij mensen elkaar uitdagen om steeds een stapje verder te gaan in de challenge. De educatieve online challenges zijn gelukkig geen taboe. Zo kan iedereen vanuit huis in een veilige omgeving hun aandeel doen. De jongeren scoren op de productiviteit omdat zij ontzettend hun best doen om iets goed neer te zetten. Op psychologisch vlak betekent dit dat jongeren minder afgeleid zijn, op fysiek vlak betekent het dat jongeren minder moe raken en zij hebben enorme tijdwinst. Zo geldt voor de jongeren minder tijdverlies. Uit onderzoek blijkt dat een vijfde van de Nederlandse jongeren dagelijks minste 90 minuten kwijt is aan reistijd. Dat is kostbaar tijd van ruim ander halfuur die ook ergens anders ingestoken kan worden. Bovendien begin je je dag niet geïrriteerd omdat je drie kwartier moet afleggen. De educatieve online challenges zijn ideaal voor het combineren met andere zaken. Dat kan iets kleins zijn zoals gamen of huiswerk maken. Hierdoor kunnen wij tijdens deze omstandigheden jongeren thuis bereiken en zorgen ervoor dat zij binnen blijven. Dit was deels de aanleiding geweest voor ons om de educatieve online Challenges te gaan ontwikkelen.

Afstudeerders 2020 | Luka Scheunhage: Mannenemancipatie in de preventieve jeugdhulp

Mijn stageproject was een onderzoek naar de wisselwerking tussen het werk van Emancipator en de (preventieve) jeugdhulp. De grote vraag was of deze twee velden elkaar op een positieve manier zouden kunnen aanvullen en beïnvloeden. Voor dit project ben ik de literatuur ingedoken voor informatie over mannenemancipatie en jeugdhulp en wat eventuele raakvlakken zijn die de verbinding tussen de velden kunnen versterken. Daarnaast heb ik een aantal telefonische consultaties gehouden en enquêtes uitgestuurd naar professionals in de (preventieve) jeugdhulp en wetenschappers die zich met jeugd bezighouden. Zo kon ik, naast theoretische informatie opdoen, ook een beeld vormen over de behoeftes en ideeën uit de praktijk. Het was een bijzondere tijd om stage te lopen, omdat ontmoetingen ‘in levende lijve’ even niet mochten. Ik heb enorm veel geleerd vanuit mijn eigen huis, achter mijn eigen bureau. Terwijl ik onder normale omstandigheden een meeting zou hebben gepland met experts die samen konden komen om hun ideeën en expertise te delen, is dit nu allemaal per telefoon of per mail gegaan. Heel anders, maar niet minder leuk.

Wat vooral uit mijn onderzoek naar voren kwam, was dat traditionele mannelijkheid en mannelijkheidscrises al langer een probleem vormen. En dat het een groter en ingewikkelder probleem vormt dan ik in eerste instantie vermoedde: in mijn onderzoek heb ik onder andere geleerd over geinstitutionaliseerde privileges. Ook werd mannelijkheid in de literatuur vanuit verschillende perspectieven benaderd, wat inhoudt dat er aandacht voor is, maar ook dat er sprake is van fragmentatie.

Daarom is het waardevol om te kijken naar verbinding met de preventieve jeugdhulp. Een goede implementatie van een duidelijke aanpak om kinderen al vroeg te leren wat (mannen) emancipatie is. Hierbij ligt een grote nadruk op goede educatie. Maar wat ook bijzonder was om te ontdekken, iets wat ik niet had verwacht, was de grote vraag naar educatie van professionals. Vanuit de praktijk klonk een duidelijke behoefte: onderwijs voor professionals in de praktijk over bewuste en onbewuste opvattingen van mannelijkheid, stereotypes en emancipatie. Hoe kunnen we professionals onderwijzen, zodat zij de juiste boodschap doorgeven aan kinderen?

Ook ik ben ik me tijdens tijdens mijn stage meer bewust geworden van die onbewuste opvattingen. Voornamelijk het belang van bewustzijn over onbewuste perspectieven als je met kinderen werkt. Deze opvattingen worden door de directe omgeving en de maatschappij als geheel, al vroeg aangeleerd. Dit vormt kinderen en hun blik op gender, mannelijkheid en stereotypes. Door dit al vroeg af te leren (of: niet aan te leren), kunnen kinderen andere perspectieven vormen en kan de aaneenschakeling van stereotypes worden verbroken. Op deze manier wordt de institutionalisatie van privileges en traditionele mannelijkheid niet verder doorgevoerd, en hebben we zelfs een kans op herstructurering! Ik ben blij dat ik mijn onderzoek bij Emancipator heb kunnen doen, met behulp van mijn begeleider, Patrick Engels. Het was een fijne samenwerking, ondanks de afstand. Ik wens Emancipator veel succes toe met de volgende projecten! 💙💜💖

Afstudeerders 2020 | Bobette van Rijswijk: Eerste Hulp bij Billenkoek

Bobette van Rijswijk deed haar afstudeeronderzoek bij Emancipator en schreef een blog over haar ervaringen

Het afgelopen jaar heb ik me, in samenwerking met Emancipator, met veel passie gericht op een ontwerpgericht onderzoek over seksueel grensoverschrijdend gedrag op festivals. De focus voor de ontwerpoplossing lag op de bewustwording van de festivalbezoeker omtrent het (h)erkennen van seksuele grenzen.

Ongevraagd een tik op je bil krijgen tijdens het uitgaan of op een festival lijkt er ook tegenwoordig namelijk nog bij te horen. Seksueel grensoverschrijdend gedrag komt veel voor op ontmoetingsplaatsen waar alcohol en flirten een grote rol speelt, waardoor grenzen makkelijk lijken te vervagen. De grens ligt voor iedereen ergens anders en is dus niet altijd specifiek aan te duiden. Uit mijn onderzoek blijkt dat het vaak onbewust gebeurt en het daarom belangrijk is om hierover het gesprek aan te gaan.

Om bewustwording te creëren rondom het (h)erkennen van seksuele grenzen heb ik ‘Eerste hulp bij Billenkoek’ ontworpen. ‘Eerste hulp bij Billenkoek’ is een campagne waarbij vrijwilligers op een ludieke en laagdrempelige manier seksueel grensoverschrijdend gedrag op festivals bespreekbaar maken. Het idee is dat de vrijwilligers vooraf een training krijgen van Emancipator, waarin zij leren hoe ze het gesprek aan kunnen gaan. In de praktijk zullen zij dit gaan doen door Billenkoekjes uit te delen met daarbij de vraag: ‘Mag ik jou Billenkoek geven?’. Bij ieder koekje zit een vraag of stelling over seksueel grensoverschrijdend gedrag waarover zij het gesprek aangaan. Heb je als festivalbezoeker het gesprek aan durven gaan? Dan krijg je een Billenkoeksticker die kenbaar maakt dat je bewust bezig bent met de seksuele grenzen van jezelf en of die van een ander.

De ludieke touch in het concept is om jongens en mannen te betrekken bij de preventie van seksueel geweld. In veel gevallen van seksueel geweld is de pleger hiervan man. Dit komt omdat jongens en mannen meer risico lopen om pleger te worden door de stereotyperende gendernormen en rollen (‘boys will be boys’, mannen moeten stoer zijn en mannen hebben de macht) die onze samenleving helaas nog steeds kent. Om potentieel plegerschap te voorkomen is het belangrijk dat de campagne ook aanslaat bij jongens en mannen. Humor speelt hierin een belangrijke rol en dat uit zich in de Billenkoekjes en de interactie eromheen.

Het belangrijkste inzicht dat ik heb opgedaan tijdens mijn onderzoek is dat het doorbreken van stereotyperende gendernormen en rollen cruciaal is voor het verminderen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Wat vaak nog mist is een positieve benadering om bewustwording te creëren. Tevens zijn de Billenkoekjes in allerlei vormen, maten, kleuren en sekse. De koekjes refereren dan ook naar de mens als individu en de diversiteit die er is onderling, vooral onderling bij vrouwen en bij mannen onderling. Ieder mens is uniek en moet gelijkwaardig behandeld en gerespecteerd worden ondanks genderexpressie, sekse, seksuele oriëntatie, achtergrond of genderidentiteit. Deze factoren mogen nooit een reden zijn om ongewenst aangeraakt te worden en seksueel grensoverschrijdend gedrag te ervaren. Daarnaast zijn de vragen en stellingen gericht op zowel de pleger, het slachtoffer en de omstander, want hoe je het went of keert, iedereen kan een rol spelen in de preventie van seksueel geweld en bijdragen in het creëren van een veilige publieke ruimte.

Durf jij het gesprek aan te gaan?

 

E: bobettevanrijswijk@hotmail.com

Instagram: eerste_hulp_bij_billenkoek

Afstudeerders 2020 | Pauline Hubers: Mensontdekker

Pauline Hubers deed haar afstudeeronderzoek bij Emancipator en schreef een blog over haar ervaringen

‘Mens ontdekker’ laat kinderen opgroeien in een omgeving waar traditionele gendernormen vervagen zodat zij een samenleving kunnen vormgeven waarin iedereen mens kan zijn. Want dat zijn wij tenslotte allemaal.

De afgelopen maanden heb ik design oriented research uitgevoerd om een concept voor Emancipator te ontwikkelen waarmee jongens tussen de 8 en 12 jaar zichzelf los van traditionele mannelijkheidsnormen kunnen ontplooien.  Tijdens desgin oriented research worden maatschappelijke ontwikkelingen en de behoeften en belemmeringen van de doelgroep naast elkaar gelegd om een concept te ontwikkelingen die aansluit op de doelgroep, de huidige en toekomstige maatschappij en de identiteit van Emancipator.

Het doelgroeponderzoek is uitgevoerd in een gemengde klas van leerlingen rond de 10 jaar. Tijdens het onderzoek kwam ik erachter dat kinderen gelijkheid belangrijk vinden en dat ze van mening zijn dat iedereen zichzelf mag zijn. Maar tegelijkertijd zag ik traditionele gendernormen sterk in hun gedrag en gedachtegang terug, waar ze zelf niet bewust van zijn.  Hieruit heb ik de conclusie kunnen trekken dat het niet alleen belangrijk is om een concept te ontwikkelingen gericht op jongens, maar ook op meisjes. Traditionele mannelijkheid en vrouwelijkheid zijn het tegenovergestelde van elkaar en ze houden elkaar in stand. Wanneer we kinderen los van traditionele gendernormen willen laten opgroeien, moet ieder kind bewust zijn van de impact van traditionele gendernormen op zichzelf en op hun omgeving. Om deze bewustwording te creëren is het concept ‘Mens ontdekker’ ontwikkeld, een driedelige workshopserie die met bijhorende tools kinderen activeert om de impact van traditionele gendernormen te onderzoeken en op zoektocht te gaan naar wie zij zelf zijn als mens.

We leven in een tijd waarin aandacht voor zelfliefde en heling van onze innerlijke zelf belangrijker is dan ooit doordat de snelheid en de verwachtingen van de maatschappij onszelf en de aarde hebben uitgeput. Dit hebben we samen veroorzaakt en dit moeten we samen oplossen, daarvoor is collectiviteit nodig. De jonge generatie is wakker en komt op voor hun toekomst, daardoor zijn zij een inspiratie voor de generaties boven hen. Wanneer kinderen van jongs af aan bewust omgaan met genderstereotypering en in alle veiligheid zichzelf kunnen ontdekken zullen zij het begin van een samenleving zijn waarin iedereen zich veilig en vertrouwd voelt om volledig mens te kunnen zijn. Want dat zijn we tenslotte allemaal.

 

Het hele jaar Vaderdag?

Ton Coenen, directeur Rutgers, en Jens van Tricht, directeur Emancipator

We zien het vaker: Ondanks alle verschrikkingen biedt de coronacrisis ook kansen, zo ook voor vaders. Zij zijn sinds het begin van de crisis meer betrokken bij zorg en opvoeding van hun kinderen. In combinatie met de uitbreiding van het geboorteverlof per 1 juli, lijkt de tijd rijp voor vaders om ook na de crisis hun rol te blijven pakken. Daarvoor moeten de kansen voor vaders wel veel eerlijker worden verdeeld.

De combinatie van meer flexibiliteit van werkgevers rond thuiswerken, meer mogelijkheden voor vaders om in het eerste jaar na de geboorte thuis te zijn, én vaders zelf die hun verantwoordelijkheid pakken door de helft van de zorg op zich te nemen, zou weleens kunnen zorgen dat de coronacrisis blijvend gaat bijdragen aan meer gendergelijkheid: thuis én op de arbeidsmarkt.

Uit onderzoek weten we dat 60 procent van de Nederlandse vaders meer tijd zou willen besteden aan de zorg voor hun kinderen. Toch maken ze weinig gebruik van de mogelijkheden om hun werkweek daarop aan te passen, bijvoorbeeld door in deeltijd te gaan werken of ouderschapsverlof op te nemen.

Vanaf 1 juli a.s. wordt eindelijk het geboorteverlof uitgebreid naar vijf weken, tegen zeventig procent van het loon. Dit biedt nieuwe vaders een uitgelezen kans om het anders te doen dan de generaties voor hen: om vertrouwd te raken met hun baby, te leren zorgen, aanwezig te zijn als vader, en structureel vanaf het begin de helft van de zorgtaken op zich te nemen.

Nu veel mensen gedwongen thuiswerken, besteden vaders meer tijd door met hun kinderen. Maar er is niet alleen goed nieuws. Zo blijkt uit onderzoek van de Universiteit Utrecht dat vaders meer doen, maar moeders niet minder. Zo blijft de verdeling ongelijk.

En als we niet oppassen zorgt corona ook op andere vlakken juist voor meer ongelijkheid tussen vaders. Want hoe pak je als vader een grotere rol als je bijvoorbeeld loodgieter, arts of winkelier bent en je niet kunt thuiswerken? Ook het nieuwe extra geboorteverlof is alleen toegankelijk voor wie dat kan betalen. Voor zzp’ers en mensen met een laag inkomen is het vaak geen optie; mensen die ook door de coronacrisis economisch hard worden getroffen. Deze verschillen zorgen voor nog grotere ongelijkheid tussen vaders, en daarmee ook tussen hun kinderen.

De overheid is aan zet om ervoor te zorgen dat deze pandemie leidt tot een meer gendergelijke toekomst. Geef alle vaders dezelfde kansen om er voor hun kinderen te zijn. Zorg voor voldoende financiële ondersteuning. En zorg voor een toegankelijk geboorteverlof voor iedereen. Ook werkgevers kunnen jonge vaders stimuleren, zowel financieel als in de bedrijfscultuur, om het geboorteverlof op te nemen. Maar bovenal moeten vaders zelf de handschoen oppakken, hun rol als vader serieus nemen en gebruik gaan maken van het geboorteverlof. Wat ons betreft is het het hele jaar Vaderdag.

Harm Jagerman: “Ja mannen, het is confronterend”

Met verbazing leest deze fotograferende en schrijvende huisvader de reacties van sommige mannen over hun situatie. Net zoals wel vaker het geval is, bijvoorbeeld bij de mannengriep, hebben sommige mannen het zwaar. Heel erg zwaar. In een tijd waarin je gebonden zit aan huis, zou je bijna medelijden krijgen. Bijna.

“Verman jezelf”, dat is het eerste waar ik aan denk. Misschien is het Engelse begrip man up nog iets directer. Wees een man. Of zou je er verstandig aan doen om eens iets verder te kijken? Bijvoorbeeld naar wat je partner normaal doet, wanneer jij als man de hoofdkostwinner bent.

Hoe vaak heb ik er inmiddels over geschreven? Misschien wel te vaak. Daar is een goede reden voor. We leven in een land dat beschouwd wordt als een moderne samenleving. Toch zijn er onderdelen in deze samenleving die nauwelijks veranderd zijn. Nu deze corona crisis zich heeft aangediend en het erop lijkt dat we ook na 28 april niet terug kunnen gaan naar business as usual, houdt dit in dat sommige mannen het zwaar hebben.

Er is geen koffiemoment waarop teruggevallen kan worden. Daarmee doel ik natuurlijk op die momenten bij het koffieapparaat waar je als man even je hart kunt luchten. Bijvoorbeeld over hoe zwaar het weekend was met de kinderen. Weekends en werkdagen, de grenzen zijn vervaagd. Omdat de horeca gesloten is, kun je ook niet meer vluchten naar een echte mannenavond in de kroeg. Dan heb ik het nog maar niet over de voetbalcompetities.

Zijn dit vooroordelen? Zeker! Niet iedere man zal zich verbonden voelen met dit soort zaken. Niet iedere man zal het ermee eens zijn dat deze crisis voor hem extra zwaar zal zijn. Toch is het geluid van deze mannen niet zo luid als het geluid van de mannen die van mening zijn dat hun leven niets anders is dan een enorme crisis.

Mooie initiatieven

Deze crisis heeft ons veel geleerd. Er komen veel mooie initiatieven uit voort. Toch zijn er ook een aantal zeer lelijke dingen uit voortgekomen. De klagende mannen over hun thuissituatie verbleken bij wat bepaalde mannen laten zien.

Wat hebben bedrijven als Hunkemöller, Talpa, MS Mode en America Today met elkaar gemeen? Het antwoord is dat ze geleid worden door mannen die van mening zijn dat deze crisis reden is voor een andere behandeling. Eenzijdig is afgekondigd dat de leveranciers langer op hun geld moeten wachten, dat de huren maar helemaal niet betaald moeten worden of personeel niet meer zeker kan zijn van het voorbestaan van hun baan. De bedrijven hebben nog een andere overeenkomst met elkaar: ze worden geleid door mannen.

De bedrijven die ik hierboven genoemd heb, komen allemaal terug in het lijstje op deze pagina.

Het is gevaarlijk om te stellen dat de beslissingen die men neemt alleen genomen zouden kunnen worden omdat er mannen aan het roer staan. We weten het niet, want er zijn veel bedrijven in de wereld waarin vrouwen beperktere kansen krijgen. Misschien had men die beslissing dan niet genomen. Dat weet ik niet. Eigenlijk weet niemand dit.

Dat niemand dit weet heeft ermee te maken dat bepaalde bedrijven tot op heden nooit geleid zijn door een vrouw. Zou een vrouw het anders doen? Dat weten we niet.

Wanneer je het er niet mee eens bent, dan kun je aanvoeren dat er genoeg bitches zijn die bedrijven leiden. We kennen allemaal de voorbeelden van die harde zakenvrouwen. Wat storend is in dit geval: de vrouw aanduiden als een bitch. Een teef dus. De mannen worden niet aangeduid als reu. Dat zijn gewoon de mannen.

Deze crisis moet ons in ieder geval leren dat er veel mogelijk is. Laat ik focussen op de positieve dingen. Thuiswerken is een optie (niet voor iedereen). Wat ook een optie kan zijn is dat je meebeweegt met je gezin. Misschien ben je de hoofdkostwinner en moet je de vraag stellen: Waarom ben ik dit? Is het omdat je vrouwelijke partner in een soortgelijke functie minder zou gaan verdienen? Of is het omdat je vrouwelijke partner misschien niet voldoende tegengas geeft als het om jouw carrière gaat? In plaats van je te beklagen over deze “verschrikkelijke” situatie waarin je noodgedwongen thuis bent en meer bezig bent met het onderwijs (en misschien zelfs de opvoeding) van je kinderen, zou je ook eens kritisch na kunnen gaan denken over de verdeling. Mocht je niets willen aanpassen, dan zou het op zijn minst een goed idee zijn om te erkennen dat je vrouwelijke partner een geweldige prestatie levert. Eentje waar je dan niets anders dan respect voor mag tonen.

Denk daar maar eens over na! Ja mannen, dat is confronterend. Dát is pas confronterend!

Harm Jagerman: “Emancipatie is geen ‘vrouwending’”

Over emancipatie is heel veel geschreven. Ook ik heb er in het verleden veel over geschreven. Er valt genoeg over te schrijven. Bijvoorbeeld over waarom emancipatie geen ‘vrouwending’ is.

Rituele begrafenis

Samen met de term pappadag zou vrouwending een rituele begrafenis mogen krijgen. Datzelfde geldt voor oppassen, wanneer je dat als vader gebruikt en het gaat over je eigen kinderen. De woorden keren telkens weer terug. Dit keer focus ik me graag even de koppeling tussen emancipatie en vrouwending.

Vanuit een achtergestelde positie jezelf of de groep waar je toe behoort naar een betere positie brengen. Dat is in het kort eigenlijk waar het om gaat bij emancipatie. We zijn gemakkelijk en kiezen er vaak voor om emancipatie zo te noemen wanneer het gaat om gelijke rechten voor vrouw en man. Dan wordt vergeten dat er ook zoiets is als emancipatie van homoseksuelen. Strikt genomen zou je dus moeten spreken van de emancipatie van de vrouw. Of gewoon vrouwenemancipatie.

Welke naam je er ook voor wilt gebruiken, het is geen modeverschijnsel. Het is geen hype of een trend. De wens van vrouwen om als gelijkwaardig beschouwd te worden is er al bijzonder lang. Zelfs na de successen in de vorige eeuw, is er nog steeds de wens om als volwaardig te worden gezien op alle fronten.

Er is in de vorige eeuw al zoveel bereikt. Denk aan het stemrecht voor vrouwen of de gelijke behandeling in het onderwijs. Daar is hard voor gevochten. De sleutel tot het nemen van de beslissingen hierover lag bij de mannen. Zij regeerden, zij beslisten. Nu onze volksvertegenwoordiging, gemeenteraden en andere bestuursorganen ook vrouwelijke vertegenwoordigers kennen is het niet zo dat de sleutel afgenomen is van de mannen. De mannen spelen nog steeds een belangrijke rol. Je kunt de vraag stellen waarom dit nog steeds zo is.

Het antwoord erop is simpel. Voor een groot deel hebben mannen het nog steeds voor het zeggen. Omdat ze nog steeds veel invloed hebben, maakt dit de emancipatie dus geen vrouwending. Je kunt de vraag stellen of dit goed is of niet.

Is het goed dat er een groep mannen beslist (uiteindelijk) of er meer gedaan zal gaan worden aan de positie van de vrouw? Tot nu toe kennen we allemaal de verkeerde voorbeelden. Solliciteert een vrouw naar een functie, dan moet er toch echt gekeken worden naar de kwaliteiten. Solliciteert een man voor een functie, dan hoor je daar weinig meer over. Werkgevers komen er nog steeds mee weg om vrouwen minder te betalen dan hun mannelijke collega’s in gelijkwaardige functies. Dat deze groep uiteindelijk zal moeten beslissen over de toekomst van de emancipatie van de vrouw stemt weinig hoopvol.

Vanuit de politiek zou je een stevig signaal mogen verwachten. Bijvoorbeeld door het te verbieden om vrouwen een lager salaris te geven. Hardere maatregelen als het gaat om de hoeveelheid vrouwen in bepaalde functies. Men werkt hier allemaal heel erg hard aan, maar soms heb ik echt het idee dat het nog niet snel genoeg gaat.

Dochter

Als vader van een dochter vertel ik haar ieder jaar op Internationale Vrouwendag waar het om gaat. Dat meisjes en vrouwen dezelfde kansen zouden moeten krijgen. Geduldig leg ik haar uit dat er veel kansen voor haar weggelegd zijn. Dat er zelfs in ons land nog genoeg kansen door haar niet gepakt kunnen worden, omdat ze een meisje is of, later, omdat ze een vrouw is.

Deze gesprekjes op of rond Internationale Vrouwendag hebben we nu al een paar jaar. Iedere keer is haar reactie bijzonder fel. Ze stelt me de vraag, bijna beschuldigend, waarom dat zo moet zijn. Waarom heeft zij soms niet dezelfde rechten? Ook stelt ze de vraag waarom het voor meisjes en vrouwen in sommige andere landen nog erger is. Waarom meisjes niet naar school mogen of waarom ze sommige dingen niet mogen doen. Maakt dit mijn dochter wereldwijs of te wijs voor haar leeftijd? Met haar negen jaar denkt ze veel te weten, zoals ieder kind. Toch weet ze niet alles. Ze begrijpt niet waarom mannen soms zo kunnen doen. Ben ik heel eerlijk, dan weet ik dat zelf eigenlijk ook niet. Is het macht? Is het een kwestie van angst?

In Nederland kunnen bepaalde zaken soms heel snel geregeld worden. Dat is geweldig. Gaat het om vrouwenemancipatie, dan lijkt het er soms op dat de raderen voorzien worden van te veel olie. De olie wordt stroperig en de raderen gaan steeds langzamer draaien.

Niet gebonden

Emancipatie van de vrouw is niet gebonden aan alleen de vrouw zelf. De mannen moeten gaan inzien dat er zaken te veranderen zijn en moeten veranderen. Gelijkheid begint met de realisatie van beide kanten dat er iets is dat gelijk getrokken moet worden. Zover lijkt het nog niet te zijn. Vandaar dat ik het een goed idee vind om aan de slag te gaan als ambassadeur voor Emancipator. Met als doel om mijn visie met anderen te delen. Ook doe ik dit om te leren van anderen.

Kunnen we alvast een afspraak maken voor het ritueel begraven van pappadag en vrouwending? Ik wil er wel wat woorden over vertellen, als grafrede.

Corona-kronieken 3. Laurens Kleijntjens: Waarom het met mannen altijd goed gaat (zelfs in corona-tijden)

Laurens Kleijntjens werkt als projectleider Mans Genoeg bij Feniks, Emancipatie Expertise Centrum Tilburg, en is ambassadeur van Emancipator. Deze blog verschijnt ook op www.fenikstilburg.nl.

Het is 20.00 uur op een donderdagavond wanneer ik thuis op de bank naar de televisie zit te kijken en de bel hoor gaan. Ik ren van de trap af richting de voordeur, want het is een goede vriend waarmee ik vanavond heb afgesproken. Ik ben blij om hem te zien. Zeker in deze tijden van sociale isolatie waarin bezoek bijna net zo zeldzaam is als een totale zonsverduistering. Als je weet hoe de lichtkrans om de zon heet die bij dit natuurverschijnsel goed te zien is, snap je waarom dit geen willekeurige vergelijking is. Het plan is om vanavond bij mij te chillen. Dat houdt in dat we wat biertjes openen, een muziekje draaien, een spelletje spelen en vooral veel ‘ouwehoeren’ en lachen. Ik open de deur en mijn maat valt bij wijze van grap naar binnen. Dat is een dingetje tussen ons; het is iedere keer weer een verrassing hoe we bij elkaar binnen komen. Hij staat op en bijna willen we elkaar de hand schudden. We bedenken ons net op tijd en een veilige ‘elleboog boks’ wordt het alternatief. “Hey amigo, alles goed?” zegt hij. “Ja man, met jou ook?” antwoord ik. Waarop hij zegt: “Het gaat..”

Alles goed?

De alarmbellen in mijn hoofd beginnen te rinkelen. Als een man tegen je zegt dat “het gaat” betekent dat meestal dat het verre van goed gaat. Sterker nog: zelfs als een man zegt dat het goed gaat, is het beter om toch door te vragen en niet meteen over te gaan tot de orde van de dag. Het is daarom ook effectiever om een open vraag te stellen. Zelf maak ik deze fout ook nog steeds. Op zijn vraag of ‘alles’ goed is, antwoord ik immers direct bevestigend. Ik zie die vraag vaak meer als een begroeting, dan als een echte vraag. Natuurlijk is niet alles goed. Hoe kan ‘álles’ goed zijn? Gelukkig kan ik met mijn vrienden goed praten over gevoelens, onzekerheden, problemen en spanningen. En dat heb ik echt nodig; dat ik af en toe mijn hart kan luchten. Zoals dat voor iedereen geldt.

Terug naar deze avond.. Al voordat het eerste biertje is geopend, vertellen we elkaar hoe we deze bizarre tijden beleven. Hij vertelt me waarom “het gaat”. Ik merk dat hij het fijn vindt om zijn verhaal kwijt te kunnen en ik ben op mijn beurt blij dat ik hem een luisterend oor kan bieden. Goed luisteren en proberen te begrijpen wat de ander zegt, bijvoorbeeld door middel van doorvragen is het belangrijkst. Je laat daarmee immers zien dat je geïnteresseerd bent. Vervolgens vertel ik hem wat ik zelf herken in zijn verhaal (bevestiging). Ten slotte deel ik mijn gedachten over de situatie en waar mogelijk geef ik advies. Nu we toch een fijn gesprek hebben, besluit ik hem te vertellen dat ik het af en toe ook moeilijk heb. Op sommige momenten voel ik me best eenzaam tijdens de Coronacrisis. Als single (het woord zegt het al) ben je maar alleen en dat is toch net even anders dan met een partner in huis. Maar ik verzeker hem direct dat ik het wel red. Het is immers voor iedereen een gekke tijd. Ik wil hem nét genoeg vertellen, maar niet zó veel dat hij zich zorgen gaat maken om mij. Dat is echt niet nodig, garandeer ik hem. Maar toch ben ik blij dat ik het heb verteld; het hoge woord is eruit. Ik neem een slok van mijn bier en realiseer me plotseling hoeveel moeite het mij nog steeds kost om dit soort gevoelens te delen en aan te durven geven dat het soms niet oké met me gaat. Dat zijn meestal de kaarten die een man dicht tegen de borst houdt, zelfs tegenover zijn vrienden. En als het dan toch ter tafel komt, probeert hij het meestal kleiner te maken dan dat het is. Hij wil anderen niet opzadelen met zijn problemen en wil niet dat ze hem zielig gaan vinden. Hij wil geen aansteller lijken. “Het valt allemaal wel mee, niks om je zorgen over te maken; ik los het zelf wel op.” Als projectleider van Mans Genoeg, het mannenemancipatie-project van Feniks, ben ik mij bij uitstek bewust van stereotypen van mannelijkheid. En toch laat ik me er soms nog door afremmen. Ook ik ontsnap er niet aan.

Verman jezelf

Waarom gaat het met mannen altijd goed? Waarom is het toch zo moeilijk voor mannen om eerlijk te zijn over zorgen en negatieve gevoelens? Waarom verbergen we liever onze problemen in plaats van erover te praten? Ik heb het over misschien wel de meest hardnekkige traditionele mannelijkheidsnorm die er bestaat. Eentje waaraan vrijwel alle mannen zich in meer of mindere mate houden. Vanaf jonge leeftijd wordt ons namelijk geleerd dat kwetsbaarheid tonen “echte mannelijkheid” in de weg staat. Dat het een zwaktebod is om jezelf kwetsbaar op te stellen, want dat staat gelijk aan het toegeven van verlies of falen. Dit is een schrijnende misvatting met trieste gevolgen.

Ik kan me nog herinneren dat huilen normaal werd gevonden en geaccepteerd werd toen ik heel jong was. Als ik me pijn deed bijvoorbeeld. Of als mijn ouders boos op me waren en ik straf kreeg. Maar bijvoorbeeld ook als de grote vakantie was afgelopen en ik weer naar school moest. Of je nou een meisje of een jongen bent; huilen is voor ieder mens de eerste, basale, instinctieve uiting van emoties. Of we nou verdrietig zijn, boos, bang, honger hebben of gewoon aandacht willen; huilen is het antwoord op alles. Als kinderen iets ouder worden, wordt er echter plotseling een scheiding gemaakt. Meisjes mogen hun gevoeligheid blijven tonen, maar als jongen mag je ineens niet meer huilen. “Niet zo aanstellen. Wees sterk. Wees een vent. Laat je niet kennen. Je bent toch geen mietje? Straks zien je vriendjes dat je gehuild hebt. Verman jezelf.” Hier begint voor jongens de structurele onderdrukking en ontkenning van bepaalde essentiële, menselijke emoties. Het heeft niks met natuur of biologie te maken; het wordt ons aangeleerd. Opgelegd zelfs.

Huilen is één van de grootste taboes voor een man, al is het ‘niet mogen huilen’ an sich niet het grootste probleem. Het probleem is dat in de boodschap dat je je tranen moet drogen en je niet moet aanstellen ook de opdracht voor mannen ligt verscholen om gevoelens van verdriet, teleurstelling, angst en onzekerheid te onderdrukken en ontkennen. Het gevolg hiervan is dat we emoties gaan opkroppen of uiten door middel van negatief en schadelijk gedrag. Boosheid blijft over als één van de weinige geaccepteerde “mannelijke” emoties. Daarvoor hoef je je niet te schamen. Mannen mogen schreeuwen, vloeken, stampen, slaan en schoppen. Zolang er maar geen tranen te zien zijn. Veel mannen vervangen daarom die “verboden” emoties door boosheid en agressie. Dit gebeurt deels onbewust door simpelweg een onvermogen om de gevoelde emoties op een gezonde manier te uiten. Door jaren achtereen bepaalde gevoelens te vermijden en te onderdrukken, ontstaat het gevaar dat men die gevoelens uiteindelijk niet meer kan determineren, laat staan erover praten. Deze mannen zijn namelijk niet in staat hun eigen gevoelens te benoemen naar anderen. Inleven in andere mensen wordt dan vanzelf ook moeilijker; empathische kwaliteiten raken onderontwikkeld. Deze mannelijkheidsnorm leidt dus tot de amputatie van een groot deel van ons menselijk potentieel. Toch blijven we ons eraan houden, want met het tonen van je kwetsbaarheid verlies je je mannelijkheid, zo is ons geleerd. Ik denk dat iedere man stiekem wel van die momenten kent dat je je uiterste best moet doen om je sterk te houden. “Wat is er met jou aan de hand?” “Niks, hoezo?” Van die momenten waarop je blij bent als je een Fisherman’s Friend op zak hebt. Ken je die reclames nog? Sterk spul, hè?

Het is maar een vleeswond

Het onrecht dat we jongens aandoen door ze dit ouderwetse, stereotype manbeeld voor te houden, is niet te onderschatten en van zeer grote invloed op de rest van hun leven. Generatie na generatie blijven we echter hersenspoelen met deze schadelijke gendernormen. Naast de onderontwikkeling van bepaalde emoties en het onvermogen deze te uiten, leren mannen dat zij altijd sterk moeten zijn, hun gevoelens en problemen moeten verzwijgen en alles zelf op moeten lossen. Het is in wezen de tol die mannen moeten betalen voor hun bevoorrechte positie in de patriarchale samenleving. Veel mannen zullen daarom altijd antwoorden met een simpel ‘goed’ als je vraagt hoe het met ze gaat. Als ze in de put zitten, zullen zij dit niet snel toegeven. Dit terwijl praten over problemen juist heel goed is en helend werkt. Toch is de drempel vaak lager om een fles drank te openen en  problemen “weg te drinken”. Veel meer mannen dan vrouwen hebben last van verslavingen en het overmatig gebruik van verdovende middelen. Het is in feite vluchtgedrag. Eén van de genoemde redenen dat er vooral mannen ernstig ziek worden en sterven aan het Coronavirus is omdat zij er over het algemeen een ongezondere levensstijl op nahouden. Een nog verontrustender feit is dat twee keer zoveel mannen dan vrouwen zelfmoord plegen in Nederland. In Amerika zijn dat er vier keer zoveel en in Polen zelfs acht. En in veel gevallen van zelfdoding zagen de nabestaanden de wanhoopsdaad van hun dierbare totaal niet aankomen, omdat hij niets deelde over zijn gevoel. Zelfs niet met zijn beste vrienden en familie. Niet zelden laten deze mannen een vrouw en kinderen achter.

Een ander voorbeeld en iets wat ik ook bij mezelf herken is het zo lang mogelijk uitstellen van een doktersbezoek. Ik blijf met pijn of een raar bultje rondlopen totdat het vanzelf verdwijnt of het onhoudbaar wordt. Het advies of de zorgen van mensen om me heen wuif ik weg: “Ach, het is niks. Het gaat vanzelf wel over.” Mannen wachten over het algemeen met hulp zoeken totdat het niet meer anders kan. Hierdoor zijn mannen ook vaker te laat met het ontdekken van een ernstige ziekte. Het is een beetje zoals de ‘Black Knight’ uit de film ‘Monty Python and the Holy Grail’. Deze ridder blijft doorvechten terwijl zijn ledematen er één voor één worden afgehakt. Bij hoog en laag blijft hij volhouden dat hij zijn tegenstander gemakkelijk aankan, terwijl hij volkomen kansloos is. “Het is maar een vleeswond”, zegt hij terwijl hij zijn beide armen al kwijt is. Totdat er uiteindelijk alleen nog maar een hoofd over is, dat alsnog beweert dat er niets aan de hand is. Het is een hilarische scène, maar tegelijkertijd staat het symbool voor hoe de meeste mannen zich altijd sterk houden en volhouden dat er niks aan de hand is, wat er ook gebeurt en met alle gevolgen van dien. We willen altijd winnaar zijn en ontkennen pijn en verlies. Totdat we daadwerkelijk geen pijn of verlies meer voelen.

Een wereld zonder mannelijkheidsnormen

Met de leeftijd en dankzij Mans Genoeg groeide bij mij het besef dat het tonen van kwetsbaarheid juist een kracht is in plaats van een zwakte. Het is zeer bevrijdend om over gevoelens en problemen te praten. Als je dat niet met vrienden of familie kunt of wilt, probeer het dan met een psycholoog of andersoortige professional. Ik heb daar veel aan gehad toen mijn laatste relatie stukging. Ik moest mezelf weer oprapen, maar kon dat niet alleen. Door te praten leer je jezelf beter kennen en ga je inzien waar bepaalde gevoelens vandaan komen en hoe je er beter mee om kan gaan. Zo ontwikkel je jezelf en groei je als mens. Daarnaast is het ook enorm ontwapenend. Als iemand mij zijn gevoelens en problemen vertelt, dan is dat voor mij een teken dat hij mij vertrouwt en dat geeft mij dus ook vertrouwen in hem. Hij tilt het gesprek of de vriendschap naar een hoger niveau. Hij toont zich open, eerlijk en gevoelig. Hij toont karakter. Hij toont imperfectie. Kortom: hij toont zich een mens..

Vorig jaar ging ik naar een trainingsweekend van Emancipator, de landelijke organisatie voor mannenemancipatie. Een weekend met alleen maar mannen die ik niet ken en die over gevoelige en persoonlijke zaken praten; ik vond het een spannend idee en voelde ook wel wat weerstand. Het was een hele diverse groep in de breedste zin van het woord. Dit weekend werd onverwachts één van mijn meest bijzondere ervaringen. Ik zag namelijk dat het wél kan: allemaal vreemde mannen bij elkaar die zich op hun kwetsbaarst durven laten zien aan andere mannen zonder dat daarover geoordeeld wordt. We luisterden naar elkaar, begrepen elkaar en ondanks alle diversiteit voelde ik me al snel verbonden met al die mannen. We hebben als mensen meer overeenkomsten dan dat we van elkaar verschillen en die overeenkomsten wegen ook veel zwaarder dan onze verschillen. Een gegeven dat dit weekend voelbaarder was dan ooit tevoren. En juist in het herkennen en erkennen van die overeenkomsten ligt de sleutel tot zelfkennis, acceptatie, begrip, respect en liefde. Er kwam iets los in die groep; de mooiste en meest inspirerende verhalen werden gedeeld en ik had het hele weekend betekenisvolle en leerzame gesprekken die me altijd bij zullen blijven. In plaats van aan de oppervlakte te blijven, bereikten we diepgang en raakten we aan de kern van wat ons als mensen verbindt. Het was een warm bad en een perfecte wereld in het klein. Een wereld zonder beperkende mannelijkheidsnormen. Een wereld waarin je zonder oordelen jezelf en een mens mag zijn. Ik ervaar een blijvende, sterke band met al die mannen die er toen bij waren. En deze ervaring heeft mij nog meer doen overtuigen hoe erg we onszelf en elkaar te kort doen door die achterhaalde stereotypen van mannelijkheid nog steeds als de norm te beschouwen.

We can do it!

De wereld wordt er veel beter van als mannen gaan emanciperen en we jongens anders gaan opvoeden. Wij moeten mannen niet langer hun meest wezenlijke menselijke kwaliteiten ontnemen, zoals zorgzaamheid, gevoeligheid en empathie. Ook mannen kunnen, nu meer dan anders, gevoelens van angst, onzekerheid, verdriet en eenzaamheid ervaren. Die gevoelens mogen er zijn. Onderdruk ze niet en vlucht er niet van weg. Sta er voor open, ervaar ze, omarm ze en praat erover met mensen die je vertrouwt. Let ook op je gezondheid, vooral in deze tijd. Zorg voor regelmaat en structuur; een goed slaapritme, gezonde voeding, afleiding, voldoende beweging en sociaal contact.

Daarnaast dienen we ons meer te focussen op onze overeenkomsten in plaats van onze verschillen. Stoppen met het eeuwige, vermoeiende hokjesdenken en het spreken in termen als ‘wij en zij’. Er is namelijk alleen maar ‘wij’. Ieder mens wil tenslotte hetzelfde en op toeval beruste verschillen als ons geboorteland, gender of seksualiteit veranderen daar niks aan. De huidige crisis benadrukt dit feit en ik hoop van harte dat deze periode ons meer in de goede richting stuurt nu we de tijd hebben om de ingeslopen beperkingen van onze samenleving te overdenken. Bij Mans Genoeg blijven we onze boodschap van mannenemancipatie ‘aan de man’ brengen, ook al staan de thema-avonden momenteel even in de wacht. Want als we ons bewust worden van die ouderwetse gendernormen en inzien hoe we daardoor beperkt worden, kunnen we er óók iets aan veranderen! Zoals we nu samen de verspreiding van het virus tegen kunnen gaan, zo kunnen we ook samen de wereld veranderen en mooier maken. Ik wil namelijk een wereld waarin mannen zich écht goed voelen wanneer zij dat zeggen. Laten we de kansen die deze tijd ons biedt met beide handen aangrijpen en groeien als mensen en als mensheid.

Op een magneetbord bij mij thuis hangt een magneetje van de beroemde Amerikaanse propagandaposter uit de Tweede Wereldoorlog, die uitgroeide tot feministisch symbool. “We can do it!” zegt de vrouw op de afbeelding terwijl ze overtuigend haar gebalde vuist omhoog houdt, zoals mannen vaak hun spierballen laten zien. Heel toepasselijk heb ik ernaast een magneetje hangen met een man die precies dezelfde houding aanneemt en zegt: “We can do it, too!” Vrouwen hebben al bewezen dat ze het kunnen. Nu wij mannen nog..

Corona-kronieken 2.

Alles wat ik vorige keer schreef, lijkt alweer achterhaald en futiel. Mensen zijn hun baan kwijtgeraakt, zijn onzeker over hun ziekte die nu geen behandelprioriteit heeft, zitten eenzaam thuis of worden juist gek van het feit dat kinderen en/of partner continue dichtbij zijn. Of ze zijn ziek..

Maar net als de meeste mensen blijf ik toch onvermoeibaar naar iets positiefs zoeken in deze crisis. Nu worden er mensen blijkbaar boos op social media als je iets positiefs te melden hebt over  deze tijd, maar het lijkt me alleen maar menselijk naar lichtpuntjes te zoeken om je aan vast te houden. Dat wil helemaal niet zeggen dat je daarmee ontkent dat mensen het moeilijk en zwaar hebben.

De ‘upside’ dus:

-Veel meer waardering voor de ‘vrouwelijke’ beroepen in de zorg, het onderwijs en de kinderopvang.

-Mensen met slecht betaalde beroepen zoals supermarktmedewerkers en pakket bezorgers worden ook ineens op waarde geschat.

-Meer mensen gaan iets aan lichaamsbeweging doen. Zolang het nog kan in de buitenlucht en anders binnen via een online klasje yoga of dans. De roeimachines en fitnessapparaten zijn online bijna uitverkocht.

-De communicatie via online platforms dwingt tot helderheid, je beurt afwachten en luisteren.

-Politieke kleur wordt minder belangrijk

-Er is meer waardering voor de natuur. Nu alle andere stedelijke afleiding is weggevallen trekken we massaal de parken en bossen in. Een beetje te massaal bleek. Hopelijk kunnen we het genoeg spreiden zodat het voor iedereen mogelijk blijft alleen of hooguit met zijn tweeën af en toe een frisse neus te halen.

Dat werpt meteen de vragen op: hoe houden we deze positieve veranderingen vast? Zal er na de crisis bijvoorbeeld  nog net zoveel waardering voor zorg en onderwijs zijn? (Of wordt het net als na de Tweede Wereldoorlog: na de oorlog konden alle vrouwen die tijdens de oorlog ‘mannenberoepen’ hadden overgenomen weer vertrekken).

Vertaalt die waardering zich ook naar betere betaling? En zou het nu niet een goed moment zijn om ook meer jongens naar de zorg, het onderwijs, de kinderopvang te krijgen? Wie wil er nu niet in een vitaal beroep werken!

Bij Emancipator worden we in rap tempo digitaal vaardiger. Was het vorige week nog zoeken naar de functie ‘scherm delen’ in Zoom, nu hebben we break-out rooms voor subgroepjes tijdens een online meeting, gooien er Mentimeter-vragen en presentaties tussendoor en geven interactief een virtuele bal door tijdens een check-in.

Als praktisch en handig iemand kijk ik ook met belangstelling naar technische problemen en ontwikkelingen in deze tijd. Ik was stomverbaasd over het probleem met de mondkapjes en zat bij wijze van spreken al klaar achter mijn naaimachine voor een mogelijk naai-collectief zodra ik te weten kwam wat voor materiaal goed genoeg was (er zal toch wel en fabriek zijn die dat materiaal kan gaan maken, denk ik dan?).  En zag vervolgens tot mijn tevredenheid dat er inderdaad een naaiatelier ergens gestart is en dat er inmiddels ook low-tech beademingsapparaten gemaakt worden. Hopelijk geeft dit ook in de techniek een omslag: het besef dat eenvoud belangrijker is dan allerlei onnodige snufjes. Het besef dat grondstoffen bewaard moeten blijven voor essentiële dingen (Wie heeft er behoefte aan een koelkast die zelf melk bestelt, om maar een onzinnige techniek te noemen?) en dat alles wat je maakt gerepareerd en hergebruikt moet kunnen worden. Dat maakt het meteen duurzaam.

Na mijn initiële enthousiasme over een blog ben ik – hopelijk tijdelijk – bevangen door het futiliteitsvirus. Als iemand anders wil bloggen, video’s wil posten of anderszins wil bijdragen aan deze reeks: heel graag! Wij horen graag hoe jullie deze tijd beleven.

Corona-kronieken 1.

Binnen een paar dagen is ons hele leven op zijn kop komen te staan.

Net als bijna iedereen werkt Emancipator vanuit huis. Ik dus ook. We hebben net een video-meeting gehad over wat ons te doen staat nu alle evenementen, bijeenkomsten en workshops in de nabije toekomst zijn afgelast. En op wat voor manier we hier ook een kans van kunnen maken.

In deze vreemde tijd heb ik behoefte een blog te beginnen over wat de Coronamaatregelen met me doen, maar ook – en vooral – over wat voor effect deze crisis mogelijk heeft op de maatschappij ten aanzien van gender en emancipatie, ongelijkheid, over de vanzelfsprekendheid van heteronormativiteit in de berichtgeving, de verhouding tussen mannen en vrouwen, etc.

Geeft deze periode van thuiswerken bijvoorbeeld mannen een kans het vaderschap echt goed op te pakken, ervan te genieten of het serieuzer te nemen? Komen de verhoudingen bij langdurige thuisisolaties juist onder spanning en zal er meer huiselijk geweld plaats gaan vinden?
Sommige ZZP-ers zien hun inkomsten ineens dramatisch snel naar nul gaan en komen mogelijk in de bijstand. Treft dat meer vrouwen dan mannen en worden de inkomensverschillen nog groter?
Wat doet het met singles die nu echt alleen thuis zijn en mogelijk grieperig in zelfisolatie zitten, dat het in berichtgeving alleen over gezinnen en kinderopvang lijkt te gaan? Zal deze crisis ook invloed hebben op de tolerantie van elkaar of zal er weer meer discriminatie komen?

Ondanks de hartverwarmende initiatieven waarover je in eerste instantie hoort, werd de ongelijkheid op microniveau (voor mezelf) meteen voelbaar. Ik woon in een zeer dichtbevolkte (maar rijke) wijk in Amsterdam waar behoorlijk gehamsterd is. Ook vandaag zijn de schappen nog leeg in de supermarkt. Dat heeft tot gevolg dat ik met mijn minimale inkomsten ineens de dure producten moet kopen die nog over zijn. En ik zal niet de enige zijn die niet het geld of de mindset heeft de winkel leeg te kopen. Ik ben zo gewend met €70 per week rond te komen dat ik nooit iets teveel in huis heb en ook nu helemaal niet kon bedenken hoe dat dan moet: dingen inslaan. En dat moet dus ook helemaal niet, dingen inslaan! Maar goed, dan zit je dus wel ineens zonder havermout en handzeep, etc. Hier begint de ongelijkheid: als je niet veel geld hebt, heb je minder mogelijkheden voor hygiënische maatregelen tegen het virus (al blijkt gewone zeep ook prima).

Op wat groter niveau; de voedselbank had meteen tekort. Dat soort dingen zijn deprimerend en beangstigend.

Iets anders waar ik onmiddellijk mee te maken kreeg: een klein ingreepje in het ziekenhuis werd last minute afgelast. Begrijpelijk. Maar realiseer je je eens wat het zegt over al die mensen die voor iets op de wachtlijst staan; een vriend van me wacht bijvoorbeeld al een tijd op een nieuwe knie. En als ik het dicht bij (mijn) huis houd: alle transgenders die op de wachtlijst staan, zien de wachttijd nu nog veel langer worden. Hiervan kun je zeggen dat nu alles relatief onbelangrijk is. Maar in het licht der eeuwigheid mag heel weinig belangrijk zijn: in het dagelijks leven kan het toch knap lastig zijn.

Terug naar ons teamoverleg. Hier kwam vooral naar voren dat we allemaal behoefte hebben aan contact en dat ook bij de mensen om ons heen zo voelen. Emancipator begint daarom een online Emancipator-café waarin eenieder kan laten horen hoe het ze vergaat. Laat je horen en kom gezellig digitaal langs op onze donderdagmiddagborrel! We beginnen morgen om 5 uur. Wel zelf voor hapjes en drankjes zorgen.

De link naar het online Emancipator-café kun je via info@emancipator.nl krijgen en wordt ook aangekondigd op social media.

Wil je zelf bijdragen aan deze blogreeks, het kan ook met een filmpje, neem dan contact met ons op!